بر اساس نظریه «6 درجه جدایی» Six degrees of separation هر دو شخص دلخواه روی کره زمین با 6 واسطه به هم مربوط می‌شوند. مثلا شما به عنوان یک شهروند ایرانی با واسطه حداکثر 6 نفر دیگر به یک شهروند کشور آفریقایی مرتبط می‌شوید.
چگونه؟! شما ممکن است دوستی داشته باشید که دوستی داشته باشد که حرفه‌اش خبرنگاری باشد و آن خبرنگار هم با خبرنگاری خارجی دوست باشد که مقیم آن کشور آفریقایی باشد و این خبرنگار آفریقایی هم زمانی به محل اقامت آن شهروند ناآشنای آفریقایی رفته باشد و گزارشی تهیه کرده باشد!

باور کردنش سخت است و اثبات این نظریه هم دشوار است، ولی شاید شما به طور تصادفی در زندگی به مواردی از این قبیل برخورده باشید.

به تازگی دانشمندان شرکت مایکروسافت توانسته‌اند نظریه 6 درجه جدایی را در دنیای اینترنت به اثبات برسانند. بر اساس مقاله‌ای که در مجله نیچر منتشر شده است، این دانشمندان اطلاعات یک ماه استفاده از پیام‌رسان شرکت مایکروسافت Microsoft Messenger را تحلیل کرده‌اند. در این مدت کاربران پیام‌رسان مایکروسافت هر روز یک میلیارد مکالمه یا چت اینترنتی انجام می‌دادند که معادل روزانه 150 گیگابایت اطلاعات و 4.5 ترابایت اطلاعات در ماه شد.

این تحقیق که اطلاعات چت‌های اینترنتی کاربران را در ژوئن 2006 تحلیل می‌کرد، نشان داد که درجه جدایی هر کاربر دلخواه پیام‌رسان مایکروسافت از هر کاربر دیگر تنها 6.6 است. عدد 6.6 بسیار نزدیک به عدد 6 «نظریه 6 درجه جدایی» است.(دانلود متن گزارش این تحقیق با فرمت pdf)

تصویر زیر نشان می‌دهد که پژوهشگران مایکروسافت بر اساس IP کاربران، نقشه‌ای تهیه کرده‌اند. نقاط آبی نشاندهنده تعداد کاربران کم، نقاط سبز و زرد نشاندهنده تعداد کاربران متوسط و نقاط قرمز نشاندهنده کاربران زیاد است.

اما دانشمندان مایکروسافت تنها پژوهشگرانی نبوده‌اند که روی مفهوم «6 درجه جدایی» کار کرده‌اند:

نخستین بار استنلی میلگرم Stanley Milgram -دانشمند آمریکایی- عبارت «6 درجه جدایی» را ابداع کرد. او در آزمایشی برای بررسی شبکه‌های اجتماعی در آمریکا از مردم خواست نامه‌های مخشخصی برای دوستانی که می‌شنانسد بفرستند، او نشان داد که هر دو نفری را که در این آزمایش شرکت کرده‌اند، حداکثر 6 درجه با هم فاصله دارند.

فیس‌بوک: Six Degrees نام یک اپلیکیشن فیس‌بوک است که توسط «کارل بونیان» تهیه شده است. بعد از نصب این اپلیکیشن که تا به حال بیش از 11 میلیون کاربر آن را نصب کرده‌اند، هر کاربر می‌تواند فاصله خود را از کاربر دلخواه دیگر پیدا کند. درجه جدایی متوسط محاسبه شده توسط این اپلیکیشن 6.38 بوده است و حداکثر درجه جدایی که تا به حال این اپلیکیشن محاسبه کرده است 14 بوده است.

در سال 2001 یک استاد دانشگاه کلمبیا به نام «دونکان واتس» تصمیم گرفت که 6 درجه جدایی را در اینترنت به بوته آزمایش بگذارد، برای این کار او از ایمیل استفاده کرد. به این ترتیب که شرکت‌کنندگان در این آزمایش باید پیامی را برای دوستان خود میل می‌کردندو آنها هم پیام دریافتی را به افراد دلخواخه دیگر میل می‌کردند. بعد از ارسال مکرر میل‌ها به وسیله 48 هزار کاربر در 157 کشور جهان مشخص شد که هر دو دریافت‌کننده پیام این تحقیق حداکثر 6 درجه از هم فاصله دارند.