
هدف از نگارش این مقاله بیان ضعف ها و سستی های فرهنگی در زمینه مساجد و امور جوانان است. این مقاله انعکاس حرف دلی تنی چند از جوانان و نوجوانان همشهری خودمان است که به قول خودشان به خاطر بعضی کج سلیقه گیها و انحصارطلبی های نابجای بعضی از دست اندرکاران بعضی از مساجد از مساجد دل بریده اند و علیرغم میل باطنی خود در مسجد محل خود شرکت نمی کنند. این جوانان علیرغم مراجعه چندباره خود و بعضی از اهالی به مسئولین ذیربط تاکنون جواب قانع کننده ای دریافت نکرده اند. امید آنکه مسئولین مربوطه با خواندن این سطور به منظور جوانان بهتر نائل شوند.
اهمیت مسجد قال رسول الله (ص): «ان الله تعالي، اذا انزل عاهةً من السماء على اهل الارض صرفت عن عمار المساجد» «خداوند وقتى مرضى را از آسمان بر مردم فرود آورد آن را از بانيان مساجد دور بگرداند»[1] بزرگترين و مهمترين پايگاه اسلام، مسجد است. اكنون، پس از چهارده قرن كه از عمر اسلام ميگذرد، هنوز هم مسجد بزرگترين سنگر و عاليترين پايگاه مبارزه با دشمنان اسلام است. امام خمينى (ره) در اين زمينه ميفرمايد: «مساجد سنگر است، سنگرها را پر كنيد» امام با ژرفنگرى و دورانديشى خود ميدانست كه دشمن از تجمع در مسجد و يا خود مسجد وحشت داشته و دارند، امروز اگر ميخواهيم كودكان و جوانان با خداوند انس بگيرند، از طريق مسجد است، زيرا كه مسجد، مكان ذكر و دعا و قرائت قرآن است، و از طريق نماز و ذكر، انسان با خداوند انس ميگيرد، و انس و الفت موجب رستگارى او ميشود... بياييم همگى به اين مکان مقدس احترام بگذاريم، و احترام هم لازمهاش اين است كه: اولاً، مسجد را با بهترين شكل، توسط بانيان صالح و مؤمن بنا كنيم. ثانياً، از آن به خوبى محافظت كنيم. ثالثاً، برنامههاي زيبا و جذاب و با نظم و پرمحتوا پيدا كنيم. رابعاً، امام جماعت، عادل و باتقوا، روانشناس و اسلامشناس واقعي، معتقد به ولايت فقيه و انقلاب، و خادم مسجد و با اخلاق باشد. اهل مسجد نيز همگى تمام اصول مسجد را رعايت كنند و در حركات و رفتار و گفتار به معصومين (ع) اقتداء کنند و آنچه را كه در مورد آداب مسجد بيان گرديد، عمل نمايند. هنوز مساجد ما به حد ايدهآل نرسيدهاند، بايد همه چيز را مد نظر قرار دهيم، تا حق مسجد را ادا كنيم. حق مسجد به اين نيست فقط در آن نماز خوانده شود، نماز خواندن يكى از حقوق مسجد است، بلكه بايد به تمام حقوق مسجد كه در آيات الهى و احاديث معصومين (ع) مورد تأكيد قرار گرفته است، عمل نمائيم. مسجد مكان ايجاد وحدت بين مسلمين و مكان رسيدگى اهل مسجد به فقرا و مستمندان و دژى مستحكم در مقابله با تهاجم فرهنگى ميباشد. مسجد بايد كانونى باشد براى هر گونه حركت جنبش و سازنده اسلامى در زمينة آگاهى و بيدارى مردم، و پاكسازى محيط، و آماده ساختن مسلمانان براى دفاع از ميراثهاى اسلام!
جوانان و مسجد جوانان، كانون شور و هيجان و سرمايه آينده يك ملت هستند كه در برنامه ريزيها و سياستهاي فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي به توجه ويژهاي نياز دارند. نيم نگاهي به شرايط زيستي ـ غريزي، ذهني، رواني، عاطفي، اخلاقي و دگرگونيهاي دوران جواني، ضروت در پيش گرفتن شيوه صحيح برخورد با جوانان را يادآور ميشود. هدايت و تربيت صحيح جوانان و به كارگيري نيروها و استعدادهاي آنان در پيش رفت آينده كشور بسيار مؤثر است. با توجه به تلاشهاي دشمن براي فاصله گرفتن جوانان از هويت فرهنگي و مذهبي، بررسي راههاي گسترش و موانع دين داري و دين باوري در بين جوانان اهميت ويژهاي دارد. مسجد به عنوان پايگاهي ديني است كه حضور جوانان در آن، بنياد ديني جامعه را تقويت ميكند. در اين بخش با بررسي موانع حضور جوانان در مسجد، راههاي جذب جوانان را بررسي ميكنيم موانع حضور جوانان در مسجد 1ـ بحران هويت ديني 2ـ تهاجم فرهنگي 3ـ روحيات و خواستههاي جوان و مسجد 4ـ ناهنجاريها 5ـ دين گريزي
راههاي جذب جوانان 1-امام جماعت 2ـ خانواده و دوستان 3ـ امكانات و فعاليتهاي مسجد امكانات ،فعاليتها ،سفرهاي زيارتي و سياحتي الف) مكان و محل اردو ب) زمان اردو ج) مسائل حاشيهاي مجله محلي كلاسهاي آموزشي 4ـ بها دادن به جوانان عضويت در هيئت امنا نظر خواهي واگذار كردن فعاليتهاي مسجد به جوانان 5ـ تبليغات ديني 6ـ حضور شخصيتهاي موجه و محبوب جوانان در مسجد 7ـ نظافت و تزيين مسجد 8ـ برخوردها 9ـ بيان مباحث مورد نياز جوانان در مسجد 10ـ تشويق راههای جذب جوانان : 1- امام جماعت که می تواند با ایجاد ارتباط صمیمی بین جوانان آنان را جذب دین و مسجد کند. 2- خانواده و دوستان که اگر اهل مسجد باشند و فضای خانه به طور کلی با آموزشها و مفاهیم دینی آشنا باشد بر جوان اثر می گذارد. 3- امکانات فرهنگی و ورزشی برای جوانان در مسجد فراهم باشد. 4- برگزاری مسابقه ؟؟؟؟؟؟؟؟ و کم هزینه مثل مسابقه قرآن، خطاطی، نویسندگی و مسابقه های حضوری به صورت پرسش و پاسخ در مناسبتهای مذهبی و اهدای جوایز. 5- مسافرت، سبب شادابی روح و روان می شود. اردو و مسافرتهای دسته جمعی جوانان از سوی مسجد که با حضور امام جماعت، برخی از هیأت امناء و جوانان متعهد مسجدی و دیگران جوانان مسجد برگزار می شود. 6- حضور شخصیتهای موجه و محبوب جوانان. 7- نظافت و تزیین مسجد که اگر زیبا باشد، جوانان بیشتر جذب می شوند. 8- برخوردهای اهل مسجد، اگر با جوانان با احترام برخورد شود در جذب آنان مؤثر است. 9- تشویق: تشویق جوانی که در مسجد حاضر شده است باعث تداوم حضور وی می شود. ( ذکر این نکته که امام جماعت نباید فقط برای اقامه نماز به مسجد بیاید و باید یک فرد فعال با آگهی و دانش به روز باشد. هیات امناء عزیز نباید فقط و فقط به فکر قرآن خواندن و دعا خواندن خود باشند « همانگونه که در مسجد محلمان دیده می شود» و باید برای رفع کاستی های مسجد تلاش کنند . ریش سفیدان مسجد علیرغم احترام زیادی که دارند نباید مانع از فعالیت های خداپسندانه جوانان مسجدی بشوند.)
با تشکر : جمعی از جوانان و نوجوانان محله ............. شهرستان میبد